Ensemble COLUSCA presenteert ‘Achter de wolken gloort het morgenlicht’

Ensemble COLUSCA presenteert ‘Achter de wolken gloort het morgenlicht’

Zin en waanzin in de middeleeuwse manuscripten van de heilige Dympna.

Achter de wolken gloort het morgenlicht is geïnspireerd op de legende van Dympna, een Ierse prinses uit de zevende eeuw. In het Officium van St. Dympna van Geel wordt zij bezongen als de schutspatrones van ‘mensen die hun hoofd verloren’.

Leidraad voor het concert is het levensverhaal van Dympna; haar kracht, haar opvoeding, het misbruik door haar vader, haar onthoofding en ten slotte haar martelaarschap. Het levert een programma op met unieke melodieën en teksten, die voor het eerst sinds 500 jaar weer te horen zijn.

Dochter van de Ierse koning

Dympna (eind 7de eeuw), was de dochter van de heidense, Ierse Koning Damian van Oriël, een centraal gelegen gebiedje in het noordoosten van het Ierse eiland. Haar moeder was een devote christen die haar dochter in het geheim als christen opvoedde. Op 14-jarige leeftijd legde Dympna de kuisheidsgelofte af. Kort daarna overleed haar moeder. Haar vader zocht koortsachtig naar een geschikte opvolgster die net zo mooi was als zijn overleden echtgenote, maar uiteindelijk kwam hij tot de conclusie dat er maar een persoon was die haar in schoonheid evenaarde: zijn eigen dochter Dympna. Deze reageerde echter afwijzend op zijn aanzoek.

Toen haar vader steeds agressiever bleef aandringen, vluchtte Dympna samen met haar oude biechtvader Gerebernus naar het vasteland van Europa, om uiteindelijk in de bossen van de Belgische Kempen, in de buurt van de stad Geel te belanden. Ze vestigden zich in een kleine hut in de buurt van een bron; een detail dat iets van haar Keltische achtergrond verraadde. Voor de Kelten, maar ook voor christelijke gelovigen, waren bronnen van rivieren heilige plaatsen.

Vanuit hun eenvoudige boshut bekommerden Dympna en Gerebernus zich om de zorg voor armen en behoeftigen, die ze financierden met uit Ierland meegenomen goud- en zilverstukken.

Een herberg in Geel (België)

Damian nam geen genoegen met de weigering van zijn dochter en stuurde spionnen naar het Europese vasteland om haar te vinden. In een herberg in Geel ontdekten zij muntstukken die uit het rijk van Damian kwamen; op de vraag van wie de munten kwamen verklapte de waardin nietsvermoedend Dympna's locatie. Toen Damian dit hoorde, stak hij het Kanaal over om zijn incestueuze aanzoek te herhalen. Nadat Dympna had volhard in haar weigering, trok Damian zijn zwaard en onthoofdde in een vlaag van woede zijn dochter. Vervolgens gaf hij zijn metgezellen de opdracht om hetzelfde met Gerebernus te doen.

Vanaf dat moment is Dympna de patroonheilige van de ‘mensen die hun hoofd verloren’. De in een grot te begraven lichamen van Dympna en Gerebernus werden overgebracht naar een kerk in Geel. Vanaf de 12e eeuw bracht dit een toenemende stroom op gang van families die een geesteszieke in hun midden hadden en die, via een boetedoening van negen dagen, de duivel uit hun naaste trachtten te verdrijven.

Geesteszieken opgenomen bij Gelenaren

Een aantal van de geesteszieken keerde niet meer terug naar huis maar werd opgenomen in lokale gastgezinnen. Hiermee ontstond er een traditie in Geel, die tot op de dag van vandaag in stand is gebleven: In 1930 gaf de lokale bevolking onderdak aan zo’n 3.000 patiënten bovenop een bevolking van 15.000 inwoners. Door de specialisatie in de psychiatrie daalde dit aantal gestaag. Maar nog altijd genieten enige honderden geesteszieken van de gastvrijheid van de Gelenaren.

Ensemble COLUSCA: Cora Schmeiser - zang; Lucia Mense - blok- en traversfluit; Susanne Ansorg - vedel, rebec en percussie

AGENDA 2024  

donderdag 7 maart, 20:15 uur • Waalse kerk, Haarlem (voor tickets, klik hier)

vrijdag 8 maart, 20:15 uur • Lutherse Kerk, Delft (voor tickets, klik hier)

zaterdag 9 maart, 20:15 uur • Hillegondakerk, Rotterdam (voor tickets, klik hier)

zondag 10 maart, 14:30 uur • Het Penninckshuis, Deventer (voor tickets, klik hier)

zondag 10 maart, 20:15 uur • Theater Hof 88, Almelo (voor tickets, klik hier)

kortingscode verlengd tot en met 28 februari 2024: EARLYBIRD

een initiatief van voxinterna

Foto: v.l.n.r: Cora Schmeiser – zang; Lucia Mense – blok- en traversfluit; Susanne Ansorg – vedel, rebec en andere strijkinstrumenten.

http://www.coraschmeiser.nl/cs_nl_08_colusca_progr.html

Datum:
7 maart 2024 / 10 maart 2024
Type activiteit:

Reageren

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Aantal stemmen: 0