Jordanezen vertellen over gangen aan de Willemsstraat | Jordaanmuseum

Jordanezen vertellen over gangen aan de Willemsstraat | Jordaanmuseum

In de Jordaan is een tentoonstelling in de openbare ruimte over de ‘gangen’ aan de Willemsstraat. Drijvende kracht achter het project is Mieke Krijger. “Bezoekers verbazen zich over de rijkdom aan verhalen uit de wijk.”

In de jaren 80 van de vorige eeuw kwam Krijger in de Willemsstraat wonen. “Ik studeerde psychologie, later sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ik raakte betrokken bij het buurtcomité Vinkenstraat, dat zich verzette tegen het verval en de leegloop van hun buurt. Tante Bep en ome Piet, die bekend stonden om hun lik-op-stukhumor, namen het voortouw. Voor mijn studie maakte ik een documentaire en een tentoonstelling. De tentoonstelling trok enorm veel publiek.”

Gangen en forten

Krijger zet zich sindsdien in om het erfgoed in de Jordaan in herinnering te houden. Zij schreef het plan voor het Gangen Project, verzamelde foto’s, plattegronden en dook de archieven in om een beeld te kunnen schetsen van het gangenstelsel aan de Willemsstraat tussen de nummers 22 en 110. “Al vanaf het begin van de 17e eeuw waren in de Jordaan, achter de gevelwanden, gangen met aangrenzende panden. Die werden forten genoemd. Generatie na generatie leefden Jordanezen in die forten. Rond 1900 woonde tussen Willemsstraat 22 en 110 zelfs 82 procent van de bewoners in die inpandige huizen.”

Ambachten

Voor het Gangen Project zijn in de stoep hardstenen tegels aangebracht, die de plek markeren waar de ingang van de gang was. “Op elke tegel staat informatie over de betreffende gang. Zoals Het Klooster, de Lange Sieuwertsgang of De Wijde Gang. Een groot paneel biedt extra informatie. Opmerkelijk is dat 35 procent van de gangen in de Noord-Jordaan vernoemd zijn naar ambachten die er begin 17e eeuw werden uitgeoefend: Sleepersgang, Hoefijzersgang, Bakkersgang, Naaldenmakersgang, Blauwe Kuipersgang. Bij de Jordaens Gang, Lindengracht 82-84, en de Willemsstraat 22 bieden QR-codes toegang tot achtergrondinformatie.”

Jordanezen vertellen

“Rond 1985 heb ik een archief met audio- en video-opnames samengesteld. De geïnterviewden vertellen over hun leven, over het gezin waarin zij opgroeiden, de armoede, hun werk en over markante personen uit de wijk. Dankzij die verhalen weten we meer over het leven in de Jordaan van de 19e eeuw. Veel mannen werkten in de havens als sjouwer, met losse arbeidscontracten. Gehuwde vrouwen verdienden geld als garnalenpelster, met aardappelen schillen of stonden op de markt. De mensen waren afhankelijk van elkaar. Een scheiding tussen het leven binnenshuis en op straat, tussen privé en openbaar, was er nauwelijks. Bewoners wisten veel van elkaar.” Krijger heeft nu het plan om een audiotour te maken. “In een boekje wil ik via QR-codes geluidsfragmenten uit een interview met Riek Volkers-Van den Hoek (1897-1993) op locatie toegankelijk maken. Zij is 1 van de geïnterviewden uit 1985, groeide op in een kelderwoning en heeft in de Lange Sieuwertsgang gewoond.”

Gangenwandeling

Elke derde zaterdag van de maand is er van 13.00 tot 15.00 uur een Gangenwandeling. “De wandeling gaat langs plekken waar gangen zijn of zijn geweest.” Wie mee wil lopen moet zich vooraf aanmelden, dat kan via de website van het Jordaanmuseum.

Foto: Mieke Krijger, fotograaf Sanne Couprie.

Artikel verschenen op website Amsterdam, met veel dank aan aan website Amsterdam, https://www.amsterdam.nl/ 

https://jordaanmuseum.nl/

Datum:
21 november 2023
Type activiteit:

Reageren

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Aantal stemmen: 0