Vindplaats - Papieren installaties met teksten, tekeningen en sculpturen van Marjolijn van den Assem in CODA Museum

Vindplaats - Papieren installaties met teksten, tekeningen en sculpturen van Marjolijn van den Assem in CODA Museum

Waar gedachten samenkomen vormt zich een denkbeeld
Marjolijn van den Assem

Het werk van Friedrich Nietzsche is haar startmotor, de slijpsteen van haar denken en de belangrijkste inspiratiebron van en voor haar werk. Beeldend kunstenaar Marjolijn van den Assem bestudeert het werk van Nietzsche al meer dan 45 jaar. 

Ze volgt zijn weg van werk en wandelingen en probeert zijn teksten te doorgronden, soms door ze honderden keren over te schrijven. Zo ontstaan ook haar eigen gedachtegangen en zo wordt haar verbeeldingskracht gestimuleerd. De tentoonstelling vindplaats in de Noordzaal van CODA Museum laat van 17 december 2023 tot en met 17 maart 2024 een selectie installaties, sculpturen, objecten en schilderingen van Marjolijn van den Assem zien; monumentaal en indrukwekkend, tactiel en ingetogen of juist uitbundig en kleurrijk.

Op het spoor van Nietzsche  

Marjolijn van den Assem (Rotterdam, 1947) komt rond haar dertigste levensjaar op het spoor van de Duitse filosoof, componist, dichter en cultuurcriticus Friedrich Nietzsche (1844-1900). Ze maakt de reizen die hij ook maakte en bezoekt de plekken waar hij werkte. Van den Assem: “Ik bestudeer zijn werk en correspondenties al 45 jaar. Ik leef me daarin in en maak me er ook weer uit los. Ik bewonder zijn moed en hartstochtelijke, avontuurlijke omgang met het denken, de taal en met het leven. Door de teksten soms honderden keren over te schrijven, probeer ik ze te doorgronden, er grip op te krijgen en me erdoor te laten vervoeren. Eigenzinnig en oneerbiedig sleur ik ze door mijn atelier! Waar gedachten samenkomen vormt zich een denkbeeld; in dit uitzonderlijke geval leidde dat zelfs tot een vindplaats.” 

Volgens Van den Assem is een aantal standpunten van Nietzsche zo met elkaar verknoopt en voortgekomen uit het landschap dat het nareizen van zijn route onontkoombaar is om (het ontstaan van) zijn opeenvolgende teksten te kunnen ontrafelen. Het kan jaren duren voor Van den Assem die standpunten zich ook daadwerkelijk eigen weet te maken, ze kan incorporeren om ze daarna ook weer af te werpen. In de verschillende fases van dit proces maakt Marjolijn van den Assem autonoom werk met een geheel eigen beeld- en vormentaal, vaak uitgevoerd op en met papier, inkt en verf. Ze noemt haar handschrift ‘seismografisch’ omdat het volgens haar het denkproces registreert.

Briefverslag  

Bezoekers van de tentoonstelling vindplaats kunnen door Briefverslag dwalen; een monumentale papieren installatie van zeven tekeningen van tien meter lang die als brieven verslag doen van een doorleefde ‘denkweg’. Je kunt er onderdoor en omheen lopen zodat je letterlijk door het werk omringd wordt. Het omringd en omhuld worden sluit aan op het werkproces van Van den Assem die zich in haar Rotterdamse atelier, letterlijk en figuurlijk afgesloten en in zichzelf gekeerd, laat omringen door het materiaal en de materie die haar werk vormen. Haar atelier is de schuilplaats waar ze tekent en schrijft; zeer geconcentreerd en met grote gebaren, waarbij ze haar hele lichaam inzet om grafiet en inkt op het meterslange papier te krijgen. De sculpturen van vier millimeter dik plaatstaal elders in de tentoonstelling kunnen ook de bezoeker zèlf omhullen. Deze sculpturen zijn grote, uitgesneden tekeningen die Van den Assem om zich heen heeft gevouwen om er deel van te kunnen uitmaken en ze daarna uit te voeren in plaatstaal. 

De tentoonstelling laat ook een serie landschapsschilderingen zien die zonder voorstudie of schets met veel Schwung en grote snelheid op papier zijn gezet. Deze landschapstekeningen zijn herinneringen aan plaatsen op beladen plekken waar Van den Assem daadwerkelijk in de natuur tekende en schilderde. Soms zijn ze uitgesneden en weer vastgeniet waardoor het papieren sculpturen worden en de kijker er als het ware in kan verblijven en zich opgenomen kan voelen in het landschap. Aan deze ruimtelijke landschappen ontleent de tentoonstelling de ontroerende titel vindplaats: 'daar waar gevonden werd'.    

Opening

De tentoonstelling wordt geopend op zondag 17 december om 14.30 uur door CODA directeur Carin Reinders en Paul van Tongeren, Denker des Vaderlands van 2021 tot 2023. Aanwezig zijn? Meld je dan hier aan.  

Marjolijn van den Assem

Marjolijn van den Assem tekent en schrijft al sinds haar vroegste jaren. Ze vond het begin van haar carrière vooral een worsteling, maar ze realiseert zich wel dat haar werk opgemerkt wordt als de Volkskrant in 1981 schrijft over ‘fundamentele tekenkunst’ in een tentoonstelling in het Groninger Museum waar haar werk deel van uitmaakt. Het zichtbaar worden van haar werk wordt later bekrachtigd als Josine de Bruyn Kops (Museum Gouda) en Liesbeth Brandt Corstius (Museum Arnhem) solotentoonstellingen met haar werk programmeren. Van den Assem heeft in de afgelopen decennia vier indrukwekkende en zeer verzorgde publicaties uitgegeven met teksten en tekeningen die haar ontwikkeling weerspiegelen. Het Nietzsche Dokumentationszentrum in Naumburg eerde Van den Assem in 2011/2012 met de solotentoonstelling Seelenbriefe, in 2017 met de tentoonstelling Lebensreiz en in 2021 met de boekpresentatie bewustzijn van schijn. Het werk van Van den Assem heeft internationaal een grote reputatie en maakt deel uit van particuliere verzamelingen en museumcollecties in binnen- en buitenland. 

www.marjolijnvandenassem.nl

https://www.coda-apeldoorn.nl/nl/museum

Datum:
17 december 2023 / 17 maart 2024
Type activiteit:

Reageren

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Aantal stemmen: 0